آثار باستانی جزیره بسیاری از مسافرانی كه به جزیره كیش سفر می كنند، نمی توانند باور كنند كه جزیره در روزگارانی بسیار دور منطقه آبادی بوده و یكی از قطب های تجارت میان چین و اروپا و شمال آفریقا بوده است. گرچه هنوز بررسی های باستان شناسی وسیعی در نقاط مختلف جزیره به عمل نیامده، اما در هر گوشه جزیره می توان آثاری از گذشتگان را مشاهده كرد كه هر كدام یادآور دوران مجد وعظمت این جزیره بوده است. در جریان فعالیت های عمرانی جزیره كیش و در برخی از پژوهش های باستان شناسی محدود گذشته آثاری در سطح جزیره پیدا شده است كه ارزش فراوانی دارد و مجموعه جذابی را تشكیل می دهد كه هم اكنون بخشی از آن در ساختمان كانون هنر در معرض بازدید عموم قرار دارد سكه های ایرانی و خارجی مربوط به دوره های مختلف تاریخی، ظروف مسی، مفرغی و سفالین، سنگ نوشته های اوایل دوره اسلامی (به خط كوفی)، سنگ قبر و یك عراده توپ از جمله آثاری هستند كه در معرض دید قرار دارند
شهر تاریخی حریره گسترده پستی و بلندیها و خرابههای شهر قدیمی حریره حدود 120 هكتار وسعت دارد. این وسعت بازگو كننده این مطلب است كه روزگاری شهری بزرگ و آباد در این منطقه وجود داشته و جمعیت كثیری را در خود جای می داده است. آن چه امروز از این شهر بر جای مانده حجمی از معماری شهری است. اما كمتر و به ندرت تاقها و پوششها و سقفها سالم بر جای مانده است جز در پارهای موارد كه پوششهای تاقی شكل سنگی از گزند تخریب در امان مانده است بندر شهر تاریخی حریره یك شهر یك پارچه و متمركز با معماری برون گرا بوده و از معماری دفاعی و درون گرای دیگر شهرهای تاریخی ایران در آن نشانی نیست انتخاب این بخش از جزیره برای ایجاد شهر حریره طبیعی ترین و معقول ترین انتخاب بوده است چرا كه ساحل صخرهای مرتفع آن از سطح دریا تقریبا ده متر بلندتر است و وجود سه خلیج و دماغه كه نقش بندرگاه طبیعی را دارد و نیز دریای نسبتا آرام تر از دیگر كرانهها و سواحل جزیره خود عامل شكل گیری شهر در ساحل شمالی شده است تاكنون عملیات اكتشافی باستان شناسی بقایای شهر تاریخی حریره در سه مجموعه مجزا انجام شده است خانه اعیانی: خانه اعیانی یادآور خانه های چندخانوار قدیمی در داخل فلات ایران و در شهرهایی چون یزد، اصفهان و كاشان است و یكی از نمونه های قدیمی مسكن جمعی در حاشیه خلیج فارس محسوب می شود. علاوه بر وسعت خانه و همچنین فضاهای مختلف و متنوع آن، كاشیهای ستارهای شكل كه در این خانه به دست آمده است، همانند كاشیهایی كه زینت بخش بناهای مهم ایلخانی ایران همچون تخت سلیمان و سلطانیه به كار رفته است. پیدایی این مقدار كاشی كه یقینا عنصر وارداتی به جزیره است نشان میدهد كه این عمارت به یكی از ثروتمندان كیش تعلق داشته است
بخش كارگاهی و صنعتی: این مجموعه درست در كنار دریا ساخته شده است و دارای معماری و فضاهای ناشناختهای می باشد. مجموعه كانال های افقی و زیرزمینی و چاههای متعدد در گوشه و كنار، مجموعه بسیار جالب و نادری را تشكیل میدهد كه هنوز عملكرد آنها روشن نیست، اما به نظر میرسد كه ارتباط مستقیم، با فعالیت های صیادی (صید ماهی، مروارید و مرجان) داشته و برای دسترسی آسان تر به دریا احداث گردیده است. شاید هم بتوان فرض كرد كه این راهروها و كانالها راههای مخفی بوده است كه در مواقع هجوم و حمله اهالی شهری میتوانستهاند به طور اضطراری از آن ها استفاده كنند - مجموعه حمام: این مجموعه شامل حمامی است با صحنهای متعدد و حصار آن به مساحت تقریبی 500 مترمربع. سربینه و گرمخانه و تون حمام در جنوب بخش ذكر شده قرار گرفته و توسط راهرو سرپوشیدهای از آن جدا شده است. دو خزینه كوچك و بزرگ در جنوب گرمخانه آخرین بخش ساختمان را تشكیل داده اند باستان شناسان معتقدند این حمام كه شاید در نوع خود از قدیمی ترین حمام های ایرانی باشد كه طی كاوش های باستان شناسی كشف و شناخته شده است، دو دوره متمایز و مجزا از هم دارد(دوره ایلخانی – دوره تیموری) با توجه به ظرفیت محدود حمام و با در نظر گرفتن دیوار بیرونی سراسری كه تا مجموعه عمارت اعیانی كه در جنوب شرقی حمام و بفراز تپهای بلند قرار گرفته امتداد یافته است. به نظر میرسد كه این بنا حمامی خصوصی بوده و به صاحب مجموعه اعیانی تعلق داشته است
شهر زیرزمینی کاریز قنات کیش بیش از 2500 سال قدمت دارد و از آب شیرین قابل شرب ساکنان جزیره را تامین می کرده ولی اکنون به یک شهر زیر زمینی شگفت انگیز بدل شده که بیش از 10000 متر مربع وسعت دارد. کارگزاران با تجربه آن زحمت تمام طراحی های آن را کشیده و می کوشند تا در پروژه بازسازی قنات کیش که اکنون کاریز کیش خوانده می شود ضمن حفظ بافت تاریخی آن کاربری های جدیدی از این شهر زیر زمینی بدست آورند . شهر زیر زمینی کاریز در فاز یک خود به قسمتهای زیر تقسیم و قابل بهره برداری خواهد بود. غرفه های صنایع دستی ایران و جهان ، رستوران سنتی و جدید ، موزه سالن آمفی تئاتر سالن کنفرانس ، گالری های هنری . شهر کاریز در عمق 16 متری زیر زمین قرار دارد. سقف آن هشت متر ارتفاع و بیشتر سقف آن مملو از سنگواره ، صدف و مرجانهایی است که با نظر کارشناسی 270 تا 570 میلیون سال قدمت دارد و تک تک آن شناسایی و دارای شناسنامه رسمی است. کارگزاران شهر زیر زمینی بر این باورند که دو ویژگی کاریز را در فهرست ابنیه جهانی در خواهد آورد. اول اینکه کاریز در دل تنها جزیره مرجانی دنیا واقع است. دوم آنکه تنها بنایی است که سقف مملو از صدفها و مرجانهای طبیعی است. صدفها و مرجانهایی که برای بازدید آنها دو راه وجود داشته ، بازدید از موزه های طبیعی یا غواصی در آبهای آزاد و اکنون کاریز فصلی جدید و استثنایی در ÷یش روی تمامی دوستداران طبیعت گشوده که بی واسطه خواهند توانست از بزرگترین مجموعه مرجانی بازدید کنند. در خاتمه گفتنی است که خاکهای برداشت شده از کاریز دارای خواص درمانی زیادی است که در " گل درمانی " استفاده های فراوان خواهد داشت. این امر همراه با خدمات گوناگونی همچون تاسیس مراکز اقامتی ، تجاری و تفریحی در زمینی معادل 60000متر مربع در روی زمین کاریز احداث خواهد گردید. زمین سطحی کاریز به پارک وسیعی بدل خواهد شد که دارای دو تپه مرتفع خواهد بود. این په ها از خاکهای برداشت شده زیر زمین ساخته شده و به چم انداز بی نظیر جزیره کیش دل خواهد شد. قنات ها قنات مجموعه ای از چند چاه زیرزمینی است كه با شیبی كمتر از شیب سطح آب موجود در لایههای آبدار مناطق مرتفع یا رودخانهها و مردابها و بركهها را جمعآوری وبه نقاط پست تر می رساند. این روش یكی از متداولترین روشهای استخراج آبهای زیرزمینی در ایران بوده كه در كیش نیز متداول بوده است در حال حاضر آثار بیش از ده قنات در بخش های شمالی و غربی جزیره وجود دارد. اگرچه قناتهای كیش از نظر طول رشته قنات و یا عمق چاهها قابل مقایسه با قناتهای دیگر نقاط ایران نیست، اما با توجه به شیب بسیاركم جزیره، چگونگی هدایت آب های زیرزمینی به سطح زمین در كیش بسیار مهم بوده است و نشان می دهد كه آن ها از پیشرفته ترین روش ها برای حفر قنات استفاده می كرده اند یكی دیگر از نكات جالب توجه در مورد قنات های كیش وسعت و ارتفاع گذرگاههای آب در زیرزمین است كه چندین برابر نمونه های مشابه در سایر نقاط كشور است. این گذرگاهها به گونهای احداث گردیدهاند كه چند نفر می توانند در كنار هم و به راحتی در آن راه بروند. به همین دلیل باستان شناسان به آن «قنات آب انبار» گفته اند و احتمال میدهند كه در گذشته از این گذرگاهها به عنوان مخفی گاه هم استفاده میشده است پایاب پایاب، دهلیز یا نقبی است كه در سطح زمین در كنار دهانه چاه قنات حفر با شیب تند و با استفاده از تعدادی پله به سطح آب جاری قنات در زیرزمین می رسد. هر چه عمق چاه بیشتر باشد، این نقب طولانی تر و تعداد پله های آن زیادتر می شود. زاویه حفر دهلیز را طوری محاسبه می كنند كه آخرین پله پایاب به انتهای میله (چاه) قنات برسد تا از روشنایی نوری كه از دهانه چاه به سطح آب می تابد برای روشنایی محوطه پایاب استفاده شود. معمولا در اطراف آخرین پله محوطه ایجاد می شود كه در روزهای گرم تابستان، هوایی ملایم و دلپذیر دارد و برای استراحت از آن استفاده می شود پایاب كیش كه قدمتی دو هزارساله دارد در محلی در نزدیكی مجموعه درخت سبز قرار گرفته است . این محل در سال های اخیر به نحو زیبایی بازسازی شده و هم اكنون یكی از جاذبه های سیاحتی جزیره است كه تعداد زیادی از مسافران را به سوی خود میكشاند. در این محل یك چایخانه و رستوران غذاهای سنتی ایرانی برای پذیرایی از گردشگران دایر گردیده است آب انبارهای سنتی در جزیره كیش، مانند بسیاری از نقاط كم آب كشور، در دهه های گذشته از آب انبارهای مخصوصی برای ذخیره آب های حاصل از نزولات آسمانی استفاده می شد. این آب انبارها در انتهای آبگیرهای طبیعی در عمق زمین در جزیره كیش، مانند بسیاری از نقاط كم آب كشور، در دهه های گذشته از آب انبارهای مخصوصی برای ذخیره آبهای حاصل از نزولات آسمانی استفاده می شد. این آب انبار در انتهای آبگیرهای طبیعی در عمق زمین ساخته می شد. آثار تعدادی از این آب انبارها هنوز در كیش باقی مانده است كشتی یونانی
در غرب جزیره و در نزدیكی مجتمع غروب كیش، یك كشتی عظیم الجثه در سواحل نیلگون كیش جا خوش كرده است كه به كشتی یونانی معروف است. كشتی یونانی از نظر تاریخی قدمت و اهمیت چندانی ندارد. در تاریخ چهارم مرداد ماه 1345 این كشتی كه از بندر امام خمینی عازم یونان بوده است در عرض جغرافیایی 26 و 20 درجه شمالی و طول جغرافیایی 53 و 54 درجه شرقی به گل نشست و هشتاد روز تلاش اورینوكو، یدككش هلندی برای بیرون كشیدن این كشتی به ثمری نرسید. اطلاعات بدست آمده از شركت بیمه لویدز لندن نشان دهنده این است كه این كشتی در زمان به گل نشست متعلق به كشور یونان و بنام كولااف بوده است این كشتی در سالهای بین 1338 تا یكسال قبل از توقف، در مالكیت خطوط كشتیرانی ایران و با نامهای همدان سیروس و فارس در تردد بوده و امپراطور و نچرایست از نامهای دیگر این كشتی است سواحل كیش خاك كیش دارای ساخت مرجانی است و با رنگ نقره فام در زیرآفتاب از درخشندگی خیرهكنندهای برخوردار است. این ویژگی را بسیاری از سواحل دنیا كه از ماسه خاكستری پوشیده شده اند، ندارند. آب دریا در ساحل این جزیره شفاف و روشن است و تا فاصلهای دور می توان كف دریا را به راحتی تماشا كرد. كارشناسان محیطزیست این خاصیت را به وجود مرجانها در پیرامون جزیره نسبت می دهند و معتقدند كه مرجان ها به صورت طبیعی موجب تصفیه آب و شفافیت و زیبایی سواحل جزیره هستند كیش به نسبت وسعت خود دارای یكی از وسیع ترین ساحل هاست و در دنیا كمتر ساحلی را می توان یافت كه به وسعت سواحل كیش قابل استفاده باشد و مسافران بتوانند با آرامش و دور از غوغاهای سواحل معروف در آن به استراحت بپردازند ماهیها و دیگر آبزیان موجود در سواحل كیش، استثناییترین ویژگی این جزیره به شمار میروند. ماهیهای تزیینی و بسیار زیبا كه در آبهای حاشیه كیش غوطهور هستند و وجودشان را از تماشاگران پنهان نمیكنند، از جاذبههای استثنایی كیش به حساب میآیند و میتواند مسافران را ساعتها سرگرم كنند. در عین حال مرغوبترین ماهیهای خوراكی كشور نیز در همین سواحل توسط شركت صید كیش و بومیان ماهیگیر صید می شود. علاقمندان به ماهیگیری می توانند در سواحل جنوبی و غربی جزیره به صید بپردازند ساحل كیش از كم خطرترین سواحل دنیاست. آبهای ساحلی كیش فاقد كوسه خطرناك بوده و استفاده از آب دریا كاملا بی خطر است. لازم به یادآوری است، كوسههایی كه بعضا در ساحل كیش دیده می شوند از ماهی های كوچك تغذیه میكنند و برای شناگران خطری ندارند. ساحل كیش از آن نوع سواحل استثنایی است كه هم در فصل سرد و هم در فصل گرم برای مسافران قابل استفاده میباشد وامكان ورزشهای دریایی در آن فراهم شده است جاده جهان جاده جهان به صورت یك جاده كمربندی، جزیره كیش را احاطه كرده است. در سرتاسر طول این جاده 25 قطعه زمین به استانهای كشور واگذار شده است تا در آن آثار هنری، مصنوعات و تولیدات خود را به نمایش گذارند علاوه بر این در برابر غرفه های هر استان، غرفه یك كشور خارجی در سوی دیگر جاده ایجاد می شود و به این ترتیب هر استان ایران با یك كشور خارجی همسایه میگردد. مجریان طرح معتقدند كه این همسایگی امكان مبادلات كالا و انعقاد قراردادهای اقتصادی را تسهیل خواهد كرد جاده جهان نمادی از ارتباط فرهنگ های مختلف ایران و جهان است. علاوه بر این در حال حاضر جاده جهان امكان ارتباط با طبیعت بكر جزیره را در سمت های جنوبی و غربی فراهم آورده است. دوستداران مناظر طبیعی میتوانند چشم اندازهایی از دریا، ساحل، پوشش گیاهی و حیات جانوری متنوع جزیره را در سرتاسر طول جاده مشاهده كنند جاده جهان شبها چون كمربندی نگین جزیره را در میان گرفته است و تمامی پهنای جزیره را در دیدرس مسافرانی كه با پروازهای شبانه به منطقه می رسند، قرار میدهد آكواریوم، حیات در دریا خلیج فارس از حیات آبزی بسیار متنوعی برخوردار است. سیاحتگران در هر گوشه ساحل، می توانند انواع ماهیان و دیگر آبزیان را كه برخی از آنها بسیار عجیب به نظر میرسند، در داخل آبهای شفاف تماشا كنند در آكواریوم كیش كه در ساختمان كانون هنر قرار دارد انواع مختلفی از آبزیان زیبا و شگفت انگیز خلیج فارس نگهداری می شود. برای كسانی كه امكان غواصی در زیر آب و دیدن ماهی های رنگارنگ زیبا را در محیط طبیعی خود ندارند، دیدار از آكواریوم میتواند به یادماندنی و خاطره انگیز باشد، بنابراین بازدید از آكواریوم به همه مسافران (به ویژه كودكان و نوجوانان) توصیه می شود نمایشگاه خزندگان در این نمایشگاه بیش از یكصدگونه خزنده از خانواده مارسانان به نمایش گذاشته شده است. مارهای عظیم بوا، پیتون آفریقا و آمازون، سوسمارایگوانه ماداگاسكار، عقرب سیاه امپراتور آفریقا، مارپرنده تایلند، عنكبوت های بزرگ و پرنده خوار برزیلی نمونههایی از این گونه خزندگان هستند. علاقمندان به بازدید از نمایشگاه میتوانند به كانون هنر واقع در جنب پارك آهوان مراجعه كنند. این نمایشگاه در آینده نزدیك به سالن مخصوصی در پارك آهوان منتقل می شود. در كانون هنر امكانات وسیع دیگری برای برپایی نمایشگاههای اختصاصی هنری تدارك دیده شده است كه در اختیار هنرمندان داخلی قرار میگیرد مجموعه موجودات تاكسیدرمی شده تاكسیدرمی روشی برای نگهداری از كالبد موجودات زنده با حفظ ظاهر طبیعی آنهاست. در دانشگاه كیش صدها نمونه ازموجوداتی نظیر پرندگان، خزندگان، سختپوستان و موجودات دریایی خلیج فارس و جزیره كیش تاكسیدرمی شده و در معرض دید علاقمندان قرار دارد منطقه جنگلی كیش منطقه جنگلی كیش در جنوب شرقی جزیره قرار دارد. این جنگل مصنوعی كه اغلب درختان آن در سال 1371 كاشته شده اند، حدود 600 هكتار وسعت دارد. آكاسیا، درمان عقرب، اوكالیپتوس، ابریشم مصری، كهور، كنار، لور، گز، خرما و تمرهندی انواع درختان موجود در منطقه جنگلی است روستای باغو باغو از آبادیهای قدیمی كیش است كه در جنوب غربی جزیره قرار دارد در حال حاضر، این آبادی جز چند خانوار دامدار، سكنه دیگری ندارد. در بین بومیان، حاصلخیزی این منطقه زبانزد است دراین منطقه بیشه انبوهی از انواع درختان بومی به چشم میخورد كه در آن میان، مجموعه درختان كهنسال لور زیبایی چشمگیری دارد. به منظور گسترش امكانات تفریحی و توسعه فضای سبز در جزیره و بهرهبرداری از زیباییهای طبیعی روستای باغو كه از خاكی مستعد برخوردار است «پارك دلیران» با وسعت 60 امكانات تفریحی و توسعه فضای سبز در جزیره و بهرهبرداری از زیباییهای طبیعی روستای باغو كه از خاكی مستعد برخوردار است «پارك دلیران» با وسعت 60 هكتار در این منطقه احداث شده است دیدار با بومیان ساكنین قدیمی كیش به زبان عربی و فارسی صحبت می كنند و بیشتر زنان ، مردان، جوانان و كودكان، لباس محلی می پوشند به غیر از كسانی كه همگام با توسعه كیش به تجارت و یا ارایه انواع خدمات میپردازند، بخشی از بومیان همچنان در بخش صیادی و دامداری فعالند. گفتنی است كه بومیان كیش علی رغم میهمان نوازی تمایلی به ورود گردشگران خارجی به حریم های خصوصی خود ندارند بوستان ها مجموعه درخت سبز آبهای سطحی به قسمتی از منطقه شمالی جزیره كه به دره پرتغالیها معروف است سرازیر میشوند، لذا این منطقه از سرسبزی خاصی برخوردار است. در اطراف یكی از كهنسال ترین درختان لور جزیره، مجموعه درخت سبز احداث شده است سرسبزی محوطه ساختمانها و نردههای چوبی و پیادهروهای این مجموعه، مناطق شمالی كشور را تداعی میكند. اما یكی از عواملی كه سیاحت كنندگان را به این نقطه میكشاند، هیبت افسانهای درخت سبز است.. درخت سبز كهنسالترین درخت «لور» جزیره است و احتمالا بین 500 تا 600 سال عمر دارد. بر شاخه های این درخت، گره هایی با نخ یا پارچه زده شده است كه در نگاه اول آن را به نوعی مقدس می نمایاند. گروهی از مردم عقیده دارند كه این درخت شگون دارد و به همین دلیل به قصد برآورده شدن نیازشان پارچههایی به شاخههای آن میبندند. اما هیچكس نمی داند كه جنبه تقدس درخت لور كهنسال ندارند و معتقدند كه گره های موجود احتمالا به وسیله مسافران جزیره و ساكنان تازه آن به درخت زده شده است یكی دیگر از عوامل جذابیت مجموعه درخت سبز همجواری آن با شهر تاریخی حریره است كه به گردشگران امكان می دهد ضمن بازدید از بقایای شهر تاریخی حریره ساعاتی را در این مجموعه به استراحت بگذرانند بوستان دانشوارن یكی از وسیعترین و در دسترسترین بوستانهای كیش است. این بوستان روبهروی بازار پردیس قرار دارد. سازمان منطقه آزاد كیش با اعتقاد به درستی راه اندیشمندان و امید به تداوم آن و هم چنین به نشانه گرامیداشت یاد آنانی كه در راه اعتلای دانش و پیشرفت انسانی تلاش میكنند، در زمستان 1376 پانزده تن از دانشمندان معاصر ایران را در این بوستان نصب كرده است گذر هنرمندان سازمان منطقه آزاد كیش با الهام از طرح بوستان دانشوران، مجموعهای را با عنوان گذرهنرمندان در سال 1378 افتتاح كرد. در این گذر تندیس چهرههای شاخص رشتههای مختلف هنری نصب و در معرض دید علاقمندان قرار میگیرد. هدف از این طرح معرفی هنرمندان برجسته كشور و پیشنهاد الگوها و نمونه هایی مناسب به نوجوانان و جوانان است. علاوه بر این گرد آوردن این تندیس ها در كنار یكدیگر برآیندی از جامعه هنری ایران را در ذهن بیننده تصویر می كند و هنرمندان این مرز وبوم را به فرهنگ دوستان سرزمین های دیگر می شناساند هنرمندانی كه تندیس آنها در گذرهنرمندان نصب شده است، عبارتند از ابوالحسن صبا، موسیقی ایرانی، ساز غلامحسین بنان، موسیقی ایرانی، آواز شریف لطفی، موسیقی جهانی حیدریان، نقاشی حسین بهزاد، مینیاتور مرتضی ممیز، گرافیك غلامحسین سپنتا، سینما كریم پیرنیا، معماری قنبری مهر، هنرهای دستی غلامحسین امیرخانی، خوشنویسی عزت الله انتظامی، بازیگری عیسی بهادری، طراحی قالی بوستان آهوان این بوستان با 2 هكتار مساحت در انتهای خیابان فردوسی قرار دارد و دارای 17 قفس برای نگهداری از انواع حیوانات می باشد. شیر، آهو، روباه، شغال، میمون، گوزن، و انواع پرندگان در بوستان آهوان نگهداری می شوند. آهوها برخلاف سایر حیوانات كه در قفس نگهداری می شوند به صورت آزاد در این بوستان زندگی میكنند. همچنین در این بوستان، وسایل بازی كودكان نیز نصب شده است نخلستانهای كیش پرورش نخل در كیش از سابقه دیرینهای برخوردار است. اغلب جهانگردانی كه در سدههای گذشته از كیش دیدار كردهاند به وجود نخلستان های انبوه در این جزیره اشاره نموده اند. متأسفانه بسیاری از نخلستانها در طول دهه های گذشته از میان رفته اند «باغ بهشت» تنها نخلستان به جای مانده از دوره های گذشته ایست كه در غرب محله سفین واقع شده و از جمله زیباترین نخلستان های كیش است كه به ویژه در هنگام غروب آفتاب چشم اندازی زیبا و تماشایی دارد در دهه اخیر، سازمان منطقه آزاد كیش در طرح های توسعه فضای سبز جزیره برای نخل اهمیت ویژه أی قائل شده است. نخلستان های طلوع و غروب نمونه هایی از این گونه موارد است. نخلستان طلوع با حدود 15 كیلومتر در شرق جزیره واقع است و نهال های آن در سال 1373 غرص شده اند |
نظرات شما عزیزان: